جراحی هارد دیسک

هارد دیسک، وظیفه ی ذخیره کردن اطلاعات را در تجهیزات الکترونیکی به عهده دارد. جراحی هارد دیسک فرایندی است بسیار دقیق و حساس که طی آن، اطلاعات هارد دیسک آسیب دیده بازیابی می شود. در حقیقت جراحی هارد دیسک، فرایندی است برای تعمیر و تعویض سخت افزار هارد دیسک (هد، پلاتر و…). جراحی هارد دیسک عملی است که باید توسط فردی متخصص و در یک اتاق عاری از گرد و غبار (اصطلاحا کلین روم) صورت گیرد. جراحی هارد دیسک زمانی انجام می شود که اشکالات فیزیکی (آسیب دیدن هد، پلاتر، سیلندر و…) در هارد مشاهده شود. جراحی هارد دیسک، هم برای هارد های اکسترنال انجام می گیرد و هم برای هارد های اینترنال.

استفاده از لفظ جراحی به این علت است که فرایند جراحی هارد دیسک در یک محیط کاملا تمیز صورت می گیرد. هوای کلین روم با استفاده از چند لایه فیلتر خاص تصفیه می شود و در نهایت خلوص هوای خروجی آن به ۹۹.۹۹ درصد می رسد. قطعات هارد دیسک به علت حساسیت بالایی که دارند، هیچ گونه تحملی در برابر گرد و غبار ندارند و در مواجهه با گرد و غبار آسیب جدی می بینند. بنابراین فرایند جراحی هارد دیسک لزوما در اتاقی تمیز صورت می گیرد زیرا در غیر این صورت امکان آسیب قطعات و از دست رفتن اطلاعات بسیار بالاست.

در جراحی هارد دیسک از ابزار آلات بسیار دقیق، مانند شانه هد، نگه دارنده پلاتر و چکش مغناطیسی، استفاده می شود که کار با آن ها ملزوم مهارت بسیار بالاست. فرایند جراحی هارد دیسک بدون استفاده از این ابزار گران قیمت و حساس امکان پذیر نیست، و لذا فردی آموزش دیده و کاملا آشنا با این ابزار جراحی هارد دیسک را انجام می دهد.

انواع آسیب دیدگی هارد دیسک

به طور کلی آسیب دیدگی هارد دیسک  به دو دسته تقسیم میشود:

آسیب دیدگی منطقی: این نوع آسیب دیدگی عموماً با راه حل های نرم افزاری برطرف می شود و هارد دیسک آسیب دیده نیازی به جراحی ندارد. آسیب هایی از قبیل خرابی پارتیشن و فایل های سیستمی در این دسته قرار می گیرند.

آسیب دیدگی فیزیکی: این دسته از آسیب ها باعث صدمه دیدن اطلاعات ذخیره شده روی هارد دیسک می شوند؛ به این صورت که برخی یا تمام اطلاعات ذخیره شده روی هارد دیسک از دست می رود. در این صورت اطلاعات از دست رفته طی جراحی هارد دیسک بازیابی می شوند. برخی از عوامل آسیب دیدگی فیزیکی هارد دیسک عبارت اند از:

CD-ROM ها و DVD-ROM ها با ایجاد خش روی هارد دیسک اطلاعات آن را ناخوانا میکنند.

استفاده طولانی مدت از هارد دیسک می تواند باعث آسیب دیدگی آن شود.

تکان خورن هارد دیسک یا ضربه خوردن آن باعث برهم خوردن تعادل هد و شکستگی بازوی نگهدارنده آن می شود.

نوسانات جریان برق یا خاموش و روشن کردن بیش از حد دستگاه می تواند به هارد دیسک آسیب بزند.

نشانه های آسیب دیدگی هارد دیسک

اگر صداهای ناهنجار از هارد دیسک شنیده شود و یا هارد دیسک دچار لرزش شود، می تواند به معنای آسیب دیدگی هارد باشد. همچنین هنگامی که کاربران نمی توانند به همه یا قسمتی از اطلاعات ذخیره شده روی هارد دیسک دسترسی پیدا کنند، ممکن است هارد دچار آسیب دیدگی فیزیکی شده و نیازمند جراحی باشد. البته این بدان معنا نیست که آسیب دیدگی هارد دیسک همیشه با نشانه همراه است؛ گاهی اوقات هیچ نشانه ملموسی از آسیب دیدگی هارد دیسک مشاهده نمی شود اما هارد دیسک آسیب دیده است.

هارد دیسک از چند پلاتر که روی هم قرار گرفته اند تشکیل شده است و به ازای هر پلاتر دارای دو عدد هد است. هنگامی که یک یا چند هد آسیب می بینند دیگر اطلاعات روی پلاترها خوانده نمی شوند. در این هنگام ممکن است صداهای ناهنجار مثل کلیک کردن از هارد دیسک شنیده شود.

نحوه جراحی هارد دیسک

جراحی هارد دیسک مراحل خاصی دارد، از جمله:

بررسی دقیق هارد دیسک برای یافتن آسیب ها

تست هارد دیسک در کلین روم

بررسی برد هارد دیسک

تهیه فایل های پشتیبان

و در نهایت انجام جراحی در کلین روم

یکی از آسیب های متداول در هارد دیسک ها، خرابی و آسیب دیدن هد و پلاتر است. برای رفع این آسیب، قدم اول پیدا کردن یک هارد اهدا کننده مناسب است. پس از یافتن هارد اهدا کننده، محفظه ی هارد در کلین روم برداشته می شود و هد و پلاتر به هارد خراب پیوند زده می شوند. شایان توجه است که حتی کوچک ترین اشتباه در این فرایند می تواند آسیب های جدی به هارد دیسک را به دنبال داشته باشد.

شانه هد (head comb) وظیفه ی انتقال هد از هارد آسیب دیده به هارد اهدا کننده را دارد. به وسیله ی شانه هد می توان از تماس مگنت های هد با یکدیگر جلوگیری کرد.

نگهدارنده پلاتر (Platter Holder) ابزاری است که در هنگام آسیب دیدگی موتور هارد دیسک و در زمانی که شاسی هارد باید تعویض شود، وظیفه ی جا به جایی پلاترها را به شاسی سالم را دارد. شایان توجه است که موتور هارد دیسک به ندرت دچار آسیب می شود و لذا از نگهدارنده ی پلاتر بسیار کم استفاده می شود.

جلوگیری از آسیب دیدن هارد دیسک

پیشگیری بهتر از درمان است! با رعایت چند نکته ی ساده می توانید از آسیب دیدن هارد دیسک خود جلوگیری کنید:

از تکان خوردن و ضربه دیدن هارد دیسک جلوگیری کنید؛ همانطور که گفتیم، تکان خوردن و ضربه دیدن هارد دیسک از عواملی است که باعث آسیب دیدگی فیزیکی هارد دیسک می شود، پس سعی کنید از تکان خوردن و ضربه دیدن هارد دیسک خود جلوگیری کنید.

در پارتیشن بندی هارد دیسک دقت کنید؛ تعداد پارتیشن های کمتر می تواند از آسیب دیدن هارد جلوگیری کند.

از فن یا سیستم خنک کننده استفاده کنید؛ هارد دیسک ها در برابر گرما حساس اند و در صورت داغ شدن آسیب می بینند پس به راحتی با استفاده از فن می توانید از آسیب دیدن هارد دیسک خود پیشگیری کنید.

اطلاعات ذخیره شده روی هارد دیسک را مرتب کنید؛ شاید باورش سخت باشد اما مرتب بودن اطلاعات روی هارد دیسک می تواند به جلوگیری ازآسیب دیدن هارد کمک کند. علاوه بر آن مدیریت و مرتب کردن اطلاعات می تواند باعث سهولت بازیابی اطلاعات نیز شود. همچنین با پاک کردن اطلاعات بیهوده از روی هارد دیسک می توانید از آسیب دیدن آن جلوگیری کنید.

دفراگ کردن هارد دیسک می تواند به سلامت هارد دیسک کمک کند؛ دفراگ کردن یا تفرق زدایی، به هم ریختگی اطلاعات هارد دیسک را برطرف می کند. به مرور زمان و با ویرایش مداوم، پاک کردن و جایگزین کردن اطلاعات، هارد دیسک دچار به هم ریختگی اطلاعات می شود به عبارت دیگر، اطلاعات به صورت پراکنده روی سکتورهای مختلف هارد ذخیره می شوند که با دفراگ کردن هارد دیسک می توان این مشکل را برطرف کرد و علاوه بر بالا بردن سرعت هارد دیسک از آسیب دیدن آن نیز جلوگیری کرد.

هنگام جدا کردن هارد از سیستم دقت کنید؛ حتما همیشه هنگام جدا کردن هارد از سیستم از گزینه ی Safly Remove Hardware استفاده کنید تا از آسیب دیدن هارد دیسک خود جلوگیری کنید.

سلامت هارد دیسک خود را با نرم افزارهای مونیتورینگ کنترل کنید؛ نرم افزارهای زیادی وجود دارند که به شما کمک میکنند وضعیت هارد دیسک خود را تحت نظر داشته باشید.

از فایل های مهم خود نسخه پشتیبان تهیه کنید؛ هارد دیسک ها عمر محدودی دارند و هرکدام از آن ها بلاخره روزی از کار خواهند افتاد، با تهیه نسخه پشتیبان از فایل های مهم، در صورت از کار افتادن هارد دیسک، آن ها را از دست نخواهید داد.

2 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *