چگونگی بازیابی اطلاعات سرور NAS

NAS که سرنامی برگرفته از Network Attached Storage است به معنی فضای ذخیره‌سازی مبتنی بر شبکه بوده و در حقیقت مجموعه‌ای از یک یا چند هارد دیسک در پیکربندی‌های گوناگون است که به شبکه‌ی محلی LAN متصل شده و به اعضای داخلی آن شبکه این امکان را می‌دهد تا از طریق شبکه به محتوای داخلی هارد دیسک‌ها دسترسی داشته باشند و دیگری نیاز به وصل کردن هاردها به یک PC نبوده. امروزه با گسترش شدید حجم اطلاعات دیجیتال در بیشتر خانه‌ها می‌توان سرورهای کوچک NAS را دید که برای ذخیره‌سازی و دسترسی تحت شبکه‌ی اطلاعات در شبکه‌ی داخلی خانه‌ها استفاده می‌شوند. در ادارات و کسب‌وکارها نیز سرورهای NAS دیگر نه یک امکان؛ بلکه یک ضرورت برای نگهداری حجم انبوه اطلاعات کاری است. اما این سرورهای NAS نیز می‌توانند دچار مشکل شده و حجم عظیمی از اطلاعات را به مخاطره بیندازند؛ بنابراین بازیابی اطلاعات سرور NAS از مهم‌ترین دغدغه‌های دارندگان و استفاده‌کنندگان این دستگاه‌های پرطرفدار و کاربردی است. از پرطرفدارترین برندهای حوزه‌ی دستگاه‌های NAS که در ایران به وفور خریداری می‌شوند می‌توان به برندهای QNAP و Buffalo و NETGEAR و Iomega و LaCie و Seagate و Synology و Western Digital اشاره کرد. توجه کنید که برند این دستگاه‌ها اهمیت چندانی ندارد. در واقع چیزی که اهمیت دارد؛ نوع هارد دیسک‌های داخل این دستگاه‌ها؛ نوع پیکربندی RAID، نوع سیستم عامل و پیکربندی‌های دستگاه است. برای بازیابی اطلاعات NAS نیاز به چنین اطلاعاتی داریم. البته بدیهی‌ست که با دانستن مدل و برند دستگاه NAS می‌توانیم در اینترنت جستجو کرده و تمام اطلاعات ذکر شده را بیابیم. اما توجه کنید که این پیکربندی‌ها می‌توانند برای دستگاه‌های NAS با برندهای گوناگون یکسان باشند. حتا می‌توان یک مدل واحد NAS را یافت که پیکربندی آن به طور سفارشی تغییر پیدا کرده باشد. بنابراین به برند اهمیت ندهید.

ریکاوری دستگاه‌های سرور NAS پیچیدگی‌های خاص خودش را دارد اما شدنی است. از آنجا که اکثر دستگاه‌های NAS Storage مدرن از پیکربندی‌های چند هارد دیسکی تحت  RAID پشتیبانی می‌کنند؛ پس قدم اول بازگردانی دستگاه‌های NAS آشنایی با پیکربندی‌های RAID و نحوه‌ی بازیابی RAID آنهاست. ریکاوری چنین پیکربندی‌هایی پیچیده بوده و تمام هارد دیسک‌های سیستم باید با هم و هم‌زمان اسکن بشوند. تقریبا همه‌ی دستگاه‌های NAS مبتنی بر لینوکس هستند (به جز درصد اندکی که از سیستم عامل‌های دیگر استفاده می‌کنند) بنابراین داشتن دانش بازیابی اطلاعات پیکربندی‌های RAID مبتنی بر لینوکس، یعنی MD‌ و LVM و همچنین شناخت فنی فایل سیستم‌های لینوکسی یعنی Ext 2/Ext 3/Ext 4 و XFS و BTRFS ضروری است.

در هر حال برای بازیابی اطلاعات دستگاه‌های NAS در گام اول باید تمام هارد دیسک‌های آن را از دستگاه جدا کرده و طبق پیکربندی RAID شماره‌گذاری نمود. پرواضح است که در پیکربندی‌های چند هارد دیسکی بسته به تعداد هاردها و نوع RAID زمان اسکن فایل سیستم مجموعه و کپی کردن اطلاعات خیلی بیشتر از یک هارد دیسک معمولی طول خواهد کشید. بنابراین مراحل اولیه‌ی آماده‌سازی برای ریکاوری سرور NAS به این شرح است:

  • ابتدا NAS را از شبکه و برق جدا کنید. سپس درب قسمت هاردها را باز کرده و با توجه به نوع طراحی دستگاه که اغلب اوقات به صورت کشویی‌ست؛ هارد دیسک‌ها را به ترتیب خارج کرده و شماره‌گذاری کنید.
  • با توجه به شماره‌گذاری انجام شده باید هاردها را به ترتیب به یک سیستم PC یا Workstation متصل نمود. دقت کنید که حتما این سیستم باید دارای کارت کنترلر RAID مشابه دستگاه NAS شما باشد. ما در کلینیک هارد ایران تمام کنترلرهای RAID بازار را داریم.
  • حالا باید با نرم‌افزار یا کدنویسی سیستمی شروع به اسکن و بررسی و تحلیل و ریکاوری اطلاعات کرد.
  • اگر نمی‌دانید چه نوع پیکربندی RAID مورد استفاده قرار گرفته؛ نرم‌افزارهای فراوانی وجود دارند که می‌توان به کمک آنها پارامترهای پیکربندی آرایه‌های RAID هارد دیسک را پیدا کرد. به طور مثال نرم‌افزار ReclaiMe Free RAID Recovery می‌تواند در این زمینه به شما کمک کند.
  • دقت کنید در ۹۵% دستگاه‌ها از یکی از سه نوع RAID-0 و RAID-1 و RAID-5 استفاده می‌شود و از پیکربندی‌های دیگر به ندرت استفاده می‌شود.
  • در هر صورت شما بایستی با مقدمات “Linux MD RAID” و “Linux LVM” آشنایی داشته باشید.
  • برای بازیابی NAS می‌توان از یک دیسک بوت Live Linux نیز استفاده کرد.
  • حالا باید پارامترهای اساسی RIAD را شناسایی کرد: سکتور آغازین یا start sector و stripe size و rotation و drive order که چهار پارامتر اساسی ما هستند.
  • بعد از شناسایی پارامترهای اساسی RAID بایستی با استفاده از یک دیسک بوت Live Linux شروع به اجرای فرآیندهای RAID Reconstructor کرد.

برای تعمیر هارد دیسک‌های آرایه‌های RAID آسیب‌دیده می‌توانید از خدمات کلینیک هارد ایران استفاده کنید.

دو نوع ساختار کلی در بیشتر دستگاه‌های NAS پرفروش استفاده می‌شود که سعی می‌کنیم این دو نوع را برای شما توضیح دهید. اگر این دو نوع را متوجه شوید؛ با الهام از آنها می‌توانید ساختارهای دیگر را نیز کشف کرده و به نوع کارکرد آن پی ببرید:

  • در نوع اول هارد دیسک‌های پیکربندی دستگاه هر کدام به پارتیشن‌هایی تقسیم شده و به کمک md ترکیب و RAID شده‌اند. حالا این آرایه‌های md یا md-arrays با هم ترکیب شده و تشکیل یک LVM volume می‌دهند. در اینچنین پیکربندی‌هایی بیشتر شاهد استفاده از فایل سیستم ext4 لینوکس هستیم.
  • در نوع دوم هارد دیسک‌ها به پارتیشن‌های داخلی تقسیم نشده و همه با هم به کمک md ترکیب و RAID شده‌اند. اما در سطح بالاتر دیگر خبری از LVM نیست و BTRFS فایل سیستم مورد استفاده است.

اما نرم‌افزارهای بازیابی اطلاعات سرور NAS چگونه باید عمل کنند؟

یک نرم‌افزار ریکاوری سرور NAS در گام نخست باید بتواند از روی متادیتای NAS‌ و یا با آنالیز دیتا روی هارد دیسک‌ها نوع پیکربندی RAID مجموعه را پیدا کند و سپس بتواند فایل سیستم مورد استفاده در NAS را بازیابی کند. اگر دیسک‌های آرایه سالم باشند؛ می‌توان ایمیج (image) سکتور به سکتور از هر یک از هاردها گرفت و سپس برای انجام عملیات‌های بازیابی از این ایمیج‌ها در نرم‌افزارهای ریکاوری استفاده کرد. دقت کنید از آنجا که عملیات بازیابی RAID پیچیده و زمان‌بر است؛ فشار زیادی به هارد وارد می‌کند. بنابراین هم به منظور احتیاط و هم گاهی از روی اجبار باید ایمیج سکتور به سکتور از هاردهای آرایه تهیه کرد و از این ایمیج‌ها در بازیابی مجموعه استفاده کرد.

پنج نرم‌افزار مشهور جهانی برای بازیابی اطلاعات NAS:

ما در مرکز تحقیق و توسعه‌ی کلینیک هارد ایران این نرم‌افزارها را در یک سناریوی واقعی به بوته‌ی آزمایش گذاشتیم و نتیجه‌ی آن را در ادامه به شما اعلام خواهیم نمود.

به طور کلی اکثر دستگاه‌های NAS بازار به چهار نوع مبتنی بر MD-RAID و مبتنی بر ترکیب LVM و MD-RAID و مبتنی بر XFS و مبتنی بر BTRFS قابل تقسیم بندی هستند. بنابراین ما در آزمون سنجش کارایی نرم‌افزارهای بازیابی اطلاعات سرور NAS هر یک از چهار مدل NAS ذکر شده را آزمودیم که نتیجه را در ادامه مشاهده می‌کنید.

جدول مقایسه کارایی چند نرم‌افزار ریکاوری NAS RAID تست شده توسط کارشناسان مرکز تحقیق و توسعه کلینیک هارد ایران

مبنای سنجش / نام نرم‌افزارUFS ExplorerHome NAS RecoveryReclaiMeRuntimeZAR
راحتی استفاده از رابط کاربریپیچیدهآسانآسانمتوسطمتوسط
ریکاوری مبتنی بر MD-RAIDدارددارددارددارددارد
ریکاوری مبتنی بر فایل سیستم XFSدارددارددارددارددارد
ریکاوری ترکیب LVM و MD-RAIDداردنداردداردداردندارد
ریکاوری مبتنی بر فایل سیستم BTRFSنداردداردداردنداردندارد
شناسایی خودکار دیسک غائب۱داردداردداردندارددارد
شناسایی خودکار hot spareداردداردداردنداردندارد
بازیابی NAS با متادیتای آسیب دیدهنداردداردندارددارددارد
۱ منظور از شناسایی دیسک غائب همان missing disk detection است

در هر صورت اگر سرور NAS شما به مشکل برخورده و اطلاعات شما نیاز به بازیابی دارد پیشنهاد اکید داریم که دستگاه را برای بررسی به کلینیک هارد ایران بیاورید. دقت کنید هر کاری که روی دستگاه یا هارد دیسک‌ها انجام دهید می‌تواند منجر به برگشت‌ناپذیر شدن قابلیت بازیابی اطلاعات و یا حتی تعمیر دستگاه شما ختم شود. ما این مقاله را برای راهنمایی بیشتر شما نوشتیم و مسئولیتی در قبال اشتباهاتی که ممکن است منجر به از دست رفتن دائمی اطلاعات شما شود نداریم. کارشناسان کلینیک هارد ایران مطمئن‌ترین گزینه برای بررسی و بازیابی و تعمیر دستگاه‌های NAS شما هستند.


واحد مشاوره‌ی کلینیک هارد ایران روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۹ صبح تا ۱۷ بعد از ظهر پاسخگوی سوالات شما و آماده‌ی راهنمایی و ارایه‌ی مشاوره‌ی رایگان به شما است.

تلفن واحد مشاوره کلینیک هارد ایران:

۰۲۱-۸۸۱۰۰۴۱۹


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *