تبدیل MBR به GPT و رفع خطای GPT هنگام نصب ویندوز

اگر بخواهید روی هارد دیسک‌های مجهز به پارتیشن استایل (Partition Style) نوع MBR [که مخفف Master Boot Record است] ویندوز ۱۰ را نصب کنید با خطای زیر به هنگام انتخاب پارتیشن مورد نظر برای نصب ویندوز روبرو می‌شوید که به آن خطا یا ارور GPT می‌گویند:

Windows cannot be installed to this disk. The selected disk has an MBR partition table. On EFI system, Windows can only be installed to GPT disks

خطای GPT هنگام نصب ویندوز ۱۰

تصویر خطای GPT را نیز می‌توانید در زیر مشاهده کنید.

حالا می‌خواهیم برای شما توضیح دهیم که این خطا چیست و چرا اتفاق افتاده و چگونه به رفع آن بپردازید تا بتوانید ویندوز ۱۰ را روی این هارد دیسک نصب کنید. دقت کنید توضیحات راهنمای ما به گونه‌ای است که شما اطلاعات‌تان را روی پارتیشن‌های دیگر چنین هارد دیسکی از دست ندهید.

تعریف MBR و GPT چیست و چرا با خطا یا ارور GPT روبرو می‌شوید؟

هر هارد دیسکی از یک شیوه‌ی خاص ذخیره‌ی جدول پارتیشن یا همان پارتیشن تیبل (Partition Table) برای ذخیره‌سازی اطلاعات پارتیشن‌های خود استفاده می‌کند که به آن پارتیشن استایل (Partition Style) می‌گوییم. در مادربردهای قدیمی که از بایوس BOIS استفاده می‌کنند؛ پارتیشن استایل استاندارد بایوس از نوع (Master Boot Record (MBR است. اما در مادربردهای جدید که از (Unified Extensible Firmware Interface (UEFI به جای بایوس استفاده می‌کنند به جای پارتیشن استایل نوع MBR از (GUID Partition Table (GPT استفاده می‌شود. یکی از مزیت‌های GPT نسبت به MBR این است که شما می‌توانید بیشتر از چهار پارتیشن روی یک هارد دیسک داشته باشید. در MBR شما محدود به حداکثر داشتن چهار عدد پارتیشن روی هر دیسک هستید. برای هارد دیسک‌هایی با ظرفیت بالاتر از ۲ ترابایت GPT ضروری است و MBR تنها قادر به پشتیبانی و مدیریت فضای ذخیره‌سازی کمتر از ۲ ترابایت روی هر دیسک است.

تعریف MBR و GPT به طور خلاصه:

  • Master Boot Record یا MBR پارتیشن استایل استاندارد مادربردهای مجهز به BIOS است و حداکثر از ۴ پارتیشن در هر دیسک زیر ۲ ترابایتی پشتیبانی می‌کند.
  • GUID Partition Table یا GPT پارتیشن استایل استاندارد مادربردهای مجهز به UEFI است و از بیش از ۴ پارتیشن در هر دیسک و ظرفیت‌های بالای ۲ ترابایت پشتیبانی می‌کند.
  • اگر هارد دیسک ۲ ترابایتی و بالاتر دارید و یا می‌خواهید روی هر دیسک بیشتر از ۴ پارتیشن داشته باشید مجبور به استفاده از GPT هستید.

مقایسه MBR و GPT

حالا اگر برای‌تان سوال پیش آمده که MBR بهتر است یا GPT با نگاه به جدول مقایسه زیر می‌توانید پاسخ خود را بیابید:

(GPT (GUID Partition Table(MBR (Master Boot Recordمبنای مقایسه
۱۲۸ پارتیشن۴ پارتیشنحداکثر تعداد پارتیشن‌ها
بدون محدودیت ظرفیت
(۲^۶۴ logical blocks for 512B or 4Kn sector)
۲ ترابایت برای هارد سکتور ۵۱۲ بایتی و ۱۶ ترابایت برای هاردهای سکتور ۴Knحداکثر ظرفیت دیسک
UEFIBIOSBoot Mode

دلایل برتری GPT به MBR

برتری GPT نسبت به MBR موضوع واضحی بوده اما به طور کلی می‌توان این موارد را به عنوان دلایل اصلی برتری GPT نسبت به MBR نام برد:

  • سرعت بوت سریع‌تر: GPT در کنار UEFI به معنی سرعت بوت بسیار سریع‌تر سیستم عامل نسبت به ترکیب قدیمی بایوس و MBR است.
  • سازگاری بهتر با سیستم عامل‌های جدید: GPT به لطف ویژگی‌هایش و جدیدتر بودن از سیستم عامل‌های جدید مثل ویندوز ۱۰ و ویندوز سرور و مک پشتیبانی می‌کند.
  • حفاظت پیشرفته‌تر اطلاعات شما: GPT بکاپی از primary GPT header ها و partition entries نگهداری می‌کند که اطلاعات روی دیسک را بهتر محافظت می‌کند.

چه زمانی نیاز به تبدیل MBR‌ به GPT دارید؟

  • وقتی که بخواهید ویندوز ۱۰ را روی دیسک EFI/UEFI نصب کنید.
  • زمانی که بخواهید روی دیسک‌تان بیش از چهار عدد primary partition درست کنید.
  • زمانی که بخواهید از تمام ظرفیت‌های دیسک‌های دو ترابایتی و بالاتر استفاده کنید.
  • زمانی که با پیام خطای “Windows cannot be installed to this disk. The selected disk has an MBR partition table. On EFI system, Windows can only be installed to GPT disks” هنگام نصب ویندوز ۱۰ روبرو شوید.

آموزش تبدیل MBR به GPT

دقت کنید برای تبدیل MBR‌ به GPT دو راه عمده وجود دارد. یکی از طریق خط فرمان و خود ویندوز و نصاب ویندوز است که در این صورت نیاز هست تا شما یک هارد خالی از اطلاعات داشته باشید و تمام پارتیشن‌های آن را پاک کنید. اما در راه دوم این کار به وسیله‌ی نرم‌افزارهای پارتشین‌بندی حرفه‌ای انجام می‌شود و در صورتی‌که شما اطلاعاتی روی هارد دیسک خود داشته باشید؛ این اطلاعات از دست نخواهد رفت. اما این روش دوم نیاز به این دارد که هارد دیسک مورد نظر را به یک سیستم سالم و دارای ویندوز منتقل کرده و نرم‌فزار مربوطه را روی ان نصب کنید و سپس به کمک نرم‌افزاری که در ادامه معرفی خواهد شد؛ می‌توانید بدون از دست دادن هیچ یک از اطلاعات روی هارد دیسک؛ MBR را به GPT تبدیل کنید. توجه داشته باشید که تبدیل MBR به GPT‌ بسیار حساس بوده و اگر در وسط کار تبدیل به هر علتی سیستم خاموش یا برق قطع شود ممکن است به خرابی پارتیشن تیبل شما منجر شده و اطلاعات‌تان به خطر بیفتد. بنابراین هنگام اجرای عملیات این تبدیل پارتیشن استایل نهایت دقت را داشته باشید.

تبدیل MBR به GPT در محیط ویندوز [با از دست رفتن اطلاعات روی دیسک]

در محیط ویندوز کافی‌ست که در Disk Manager روی هارد دیسک مربوطه ابتدا تمام پارتیشن‌ها را با راست کلیک روی آنها و انتخاب Delete Partition یا Delete Volume حذف نمایید. پس از حذف تمام پارتیشن‌ها روی دیسک راست کلیک کرده و Convert to GPT Disk را انتخاب کنید. دقت کنید این روش را تنها زمانی انجام دهید که هیچ اطلاعات مهمی روی هارد دیسک خود نداشته باشید چرا که تمام اطلاعات هارد در این حالت از دست خواهد رفت.

تبدیل MBR به GPT با استفاده از خط فرمان یا command line [با از دست رفتن اطلاعات روی دیسک]

اگر به خط فرمان ویندوز مسلط هستید و اطلاعاتی روی هارد دیسک خود ندارید (و یا اطلاعات موجود روی هارد دیسک اهمیتی ندارد برای شما) می‌توانید با اجرای دستورات زیر MBR را به GPT تبدیل کنید. توجه داشته باشید که در این شیوه اطلاعات روی هارد دیسک از دست می‌رود و اگر اطلاعات برای شما اهمیت دارد به ادامه‌ی مقاله مراجعه کنید که روش‌های تبدیل با حفظ اطلاعات روی هارد دیسک توضیح داده شده است. برای اجرای دستورات Command Prompt را به صورت Run as Administrator اجرا کنید:

  1. در خط فرمان بنویسید: diskpart و Enter را بزنید. اگر دیسک مورد نظر فاقد پارتیشن است مستقیم به مرحله ۵ بروید.
  2. حالا در diskpart بنویسید: list disk و اینتر را بزنید. به شماره دیسکی که می‌خواهید تبدیل کنید توجه کنید (هر دیسک متصل به سیستم با یک شماره مشخص شده)
  3. شماره دیسکی که می‌خواهید تبدیل کنید را برداشته و در دستور روبرو قید کرده: <select disk <disknumber حالا اینتر را بزنید.
  4. با انتخاب دیسک صحیح حالا دستور clean را نوشته و اینتر را بزنید. دقت کنید که این دستور تمام پارتیشن‌های هارد انتخاب شده را پاک می‌کند.
  5. حالا دستور convert gpt را تایپ کرده و اینتر را بزنید.
  6. دیسک مورد نظر از MBR به GPT تبدیل شد.

تبدیل MBR به GPT با استفاده از ابزار MBR2GPT.EXE [بدون از دست رفتن اطلاعات روی دیسک]

مایکروسافت در ویندوز ۱۰ یک ابزار مخفی به نام MBR2GPT.EXE تعبیه کرده است که در پوشه‌ی Windows\System32 قرار دارد. به کمک این ابزار می‌توانید MBR را به GPT تبدیل کنید بدون این‌که اطلاعات روی هارد دیسک را از دست بدهید. دقت کنید که این ابزار در نسخه‌های Windows 10 version 1703 و بالاتر ویندوز موجود است و در نسخه‌های قدیمی‌تر وجود ندارد. ویژگی برتر این ابزار ویندوز این است که در صورتی‌که هارد شما با بیت‌لاکر (BitLocker) رمزنگاری شده باشد؛ این ابزار بدون هیچ مشکلی توانایی تبدیل MBR به GPT را همراه با BitLocker دارد. از آنجا که این ابزار مناسب کاربران حرفه‌ای بوده شما را به صفحه‌ی راهنمای خود مایکروسافت ارجاع می‌دهیم و چیزی در این مورد اضافه نمی‌کنیم. کاربران حرفه‌ای با خواندن این راهنما و اجرای دستورات آن به راحتی می‌توانند کار خود را پیش ببرند اما برای کاربران غیر حرفه‌ای تصمیم گرفتیم نرم‌افزارهای ساده و در دسترس را آموزش دهیم که نیازی به اجرای دستوران خط فرمان ندارند و فقط با چند کلیک قابل انجام هستند.

تبدیل MBR به GPT با استفاده ازنرم‌افزار بدون از دست رفتن اطلاعات و پارتیشن‌های دیسک

برای تبدیل MBR به GPT به شرط آسیب نرسیدن به اطلاعات روی دیسک و از دست نرفتن پارتیشن بوت، نرم‌افزارهای زیادی وجود دارد اما برای این مقاله تصمیم گرفتیم که کار را با آموزش نرم‌افزار قدرتمند EaseUS Partition Master پیش ببریم. ویژگی قدرتمند این نرم‌افزار این است که در فرآیند تبدیل MBR به GPT هیچ پارتیشنی را حذف و پاک نمی‌کند و هیچ سکتوری از اطلاعات روی هارد دیسک دچار تغییر نمی‌شود. بنابراین در فرآیند این تبدیل هیچ اطلاعاتی از دست نمی‌رود و پارتیشن بوت نیز تغییری نمی‌کند.

  • ابتدا نرم‌افزار EaseUS Partition Master را دانلود کرده و در رایانه‌تان نصب نمایید. پس از اجرای نرم‌افزار محیط آن همانند تصویر زیر خواهد بود. روی دیسکی که می‌خواهید از MBR به GPT تبدیل شود راست کلیک کنید و همانند تصویر زیر “Convert to GPT” را انتخاب نمایید.
  • حالا در تولبار (toolbar) به دنبال “Execute 1 Operation” بگردید و روی “Apply” کلیک کنید.

به همین راحتی توانستید MBR دیسک مورد نظرتان را به GPT‌ تبدیل کنید. حالا تنها نیاز به یک بار restart دارید تا تغییرات اجرایی شوند.

آموزش تبدیل GPT به MBR

شاید موقعیت خاصی پیش بیاید که شما مجبور بشوید یک هارد دیسک GPT را به MBR تبدیل کنید. به طور مثال بخواهید هارد دیسکی را از یک سیستم UEFI به یک سیستم BIOS نصب کرده و استفاده کنید. در این صورت هارد GPT توسط سیستم قابل خواندن نخواهد بود. و یا در یک سناریو دیگر شاید بخواهید روی یک هارد GPT یک سیستم عامل قدیمی نصب کنید که از GPT پشتیبانی نمی‌کند (مثل ویندوز ۷) بنابراین نیاز دارید که هارد GPT را به MBR تبدیل کنید. حالا برای این چه باید کرد؟ کافی‌ست که تمام مراحل بالا را طی کرده و فقط گزینه‌ی “Convert to MBR” را انتخاب کنید. هیچ تفاوتی دیگری در مراحل ذکر شده نیست.

آموزش فعال کردن UEFI پس از تبدیل کردن دیسک بوت به GPT

دقت کنید وقتی یک هارد دیسک بوت را از MBR به GPT تبدیل می‌کنید حتما بایستی UEFI را فعال کرده باشید تا سیستم عامل شما بوت شود. به همین دلیل تصمیم گرفتیم که این آموزش را نیز در این مقاله بگنجانیم.

  • گام اول: کامپیوتر را ریست کرده و بلافاصله کلیدهای  F2 یا F8 یا F12 یا Del را بزنید تا وارد تنظیمات بایوس شوید (هر مادربرد با یکی از این کلیدها کار می‌کند)
  • گام دوم: به قسمت تنظیمات بوت رفته و enable the UEFI mode را بزنید. سپس قسمت Launch CSM را Enabled کنید. سپس Boot Device Control را UEFI Only کرده. و بعد از آن Boot from Storage Devices را به UEFI driver first تغییر دهید.

حالا کافی‌ست که Boot Priority List را چک کرده و اطمینان حاصل کنید که دیسک حاوی سیستم عامل در اولویت نخست باشد. سپس Save and exit را بزنید. با ریست شدن سیستم دیگر همه چیز آماده است تا بتوانید بدون هیچ مشکلی ویندوز۱۰ را روی این سیستم نصب نمایید.


واحد مشاوره‌ی کلینیک هارد ایران روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۹ صبح تا ۱۷ بعد از ظهر پاسخگوی سوالات شما و آماده‌ی راهنمایی و ارایه‌ی مشاوره‌ی رایگان به شما است.

تلفن واحد مشاوره کلینیک هارد ایران:

۰۲۱-۸۸۱۰۰۴۱۹


7 دیدگاه

    1. مدیریت تارگاه کلینیک هارد ایران

      سلام
      در خصوص نسخه‌ای که نصب کرده‌اید اطمینان دارید آخرین نسخه‌ی نرم‌افزار و کرک سلامت است؟
      با راست کلیک کردن روی دیسک مد نظر از دو حالت خارج نیست:
      -یا باید گزینه‌ی “Convert to GPT” را مشاهده کنید که در حقیقت دیسک مورد نظر شما MBR است.
      – یا باید گزینه‌ی “Convert to MBR” را مشاهده کنید که در حقیقت دیسک مورد نظر شما GPT است.

  1. دانیال

    سلام ببخشید سیستم من برای این که بتونم secure boot رو فعال کنم که بتونم ویندوز ۱۱ رو نصب کنم سوالم اینه که برای فعال کردن secure boot باید بوت مود رو به uefi یا همون gpt تبدیلش کنم ؟

      1. مدیریت تارگاه کلینیک هارد ایران

        سلام دوست عزیز. بله برای نصب ویندوز ۱۱ شما نیاز دارید تا هارد دیسک یا SSD تان حتما از نوع GPT باشد؛ پس از آن نیز بایستی Secure Boot را در بایوس UEFI فعال نمایید. در ضمن بایستی TPM 2.0 را نیز فعال نمایید. پس از فعال شدن TPM 2.0 و Secure Boot می‌توانید ویندوز ۱۱ را نصب نمایید.

        1. دانیال

          ممنون پس مشکل secure boot من با این روش که حل میشه ولی tpm که نداره مادر بردم فکر تو برنامه ای که برای چک کردن ویندوز نوشته بود طیستم من ۷ ساله هست شاید tmp نداشته باشم اگه tmp نباشه میشه ویندوز ۱۱ رو نصب کرد خیلی ویندوز بهتر شده و منم که خیلی کست دارم باهاش کار کنم فقط secure boot رو فعال کنم میشه ؟

  2. زینب قدس پور

    سلام وقت بخیر
    ممنون ااز سایت خوبتون
    من موقع نصب ویندوز ۱۰ دیسک ویندوز رو فرمت کردم ولی نمیدونستم که برای نصب ویندوز دیسکم حتما باید gpt باشه
    خلاصه الان سیستمم ویندوز نداره 😂😑
    پس نمیتونم با cmd فرمت درایو رو عوض کنم
    از طرفی چون مجبورم با فلش ویندوز رو نصب کنم نمیتونم uefi رو دیسیبل کنم
    راهی هست که بشه با تنظیمات بایس فرمت درایو رو عوض کرد؟

پاسخ دادن به زینب قدس پور لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *